Yapay zekâyla sunum hazırlamak: iskeletten provaya

Bir sunumda en çok zamanı ne anlatacağına karar vermek alır; tasarım çoğu zaman işin kolay kısmıdır. Yapay zekâ tam burada işe yarıyor: dağınık notlarını sıraya koyuyor, slayt metnini kısaltıyor, sana sorulabilecek soruları önceden çıkarıyor. Bu yazıda sunumu baştan sona yapay zekâyla nasıl hazırlayacağını, her adım için kopyalayabileceğin promptlarla anlatıyorum.

Yapay zekâyla sunum hazırlamaya nereden başlanır

İlk iş, tek cümlelik ana mesajı yazmaktır. Slaytlar ondan sonra gelir. Dinleyici odadan çıkarken aklında tek bir şey kalacaksa, o ne olmalı? Bunu yazmadan yapay zekâdan sunum istersen, konuyu genel hatlarıyla anlatan ama hiçbir şey söylemeyen bir taslak alırsın.

Başlamadan önce şu dört bilgiyi bir yere yaz:

• Dinleyici kim (yönetim, müşteri, sınıf arkadaşları, yatırımcı).
• Sunumdan sonra ne yapmalarını istiyorsun (onay versinler, satın alsınlar, konuyu anlasınlar).
• Kaç dakikan var.
• Elindeki malzeme (rapor, tablo, toplantı notu, eski sunum).

Bu dört bilgi, iyi bir prompt'un iskeleti. Prompt yazmanın genel kurallarını merak ediyorsan iyi prompt yazmanın 7 kuralı yazımıza bakabilirsin.

Slayt iskeletini yapay zekâya nasıl çıkartırsın

İlk adımda sadece iskelet iste, tam metni sonraya bırak. Her slaytın başlığı ve o slaytta söylenecek tek fikir yeterli. İskelet kısa olduğu için kolayca düzeltirsin; tam metinle başlarsan yanlış yöne giden bir sunumu baştan yazmak zorunda kalırsın.

Bir sunum hazırlıyorum.
Dinleyici: şirketimizin yönetim kurulu.
Amaç: yeni müşteri destek sistemine geçiş için bütçe onayı almak.
Süre: 10 dakika.
Ana mesaj: Mevcut sistem müşteri kaybettiriyor, geçiş maliyetini bir yılda çıkarır.

Bana 8-10 slaytlık bir iskelet çıkar. Her slayt için sadece
başlığı ve o slaytın tek cümlelik ana fikrini yaz.
Henüz slayt metni yazma. Benim vermediğim rakamları uydurma,
rakam gereken yere [VERİ] yaz.

Son iki satır önemli. Yapay zekâ boş bırakılan yerleri makul görünen sayılarla doldurmaya meyillidir. "[VERİ] yaz" dersen hangi slayta kendi rakamını koyman gerektiğini görürsün. Bu davranışın nedenini yapay zekâ neden uyduruyor yazısında anlattık.

İskelet gelince sırayı kendin düzelt. Genelde yapay zekâ "giriş, sorun, çözüm, faydalar, sonuç" gibi ders kitabı düzeni kurar. Yönetim kuruluna konuşuyorsan istediğin kararı ikinci slayta koymak daha iyi olabilir; bunu senden başka kimse bilemez.

Slayt metni ne kadar kısa olmalı

Slayt metni, dinleyicinin üç saniyede okuyabileceği kadar kısa olmalı. Uzun açıklamayı konuşurken sen yaparsın, slayta yazmana gerek yok. Yapay zekâya bunu açıkça söylemezsen her slayta beş madde, her maddeye de bir paragraf yazar.

Şimdi bu iskeletteki her slayt için metin yaz. Kurallar:
- Başlık en fazla 8 kelime ve bir iddia olsun ("Destek süresi 2 katına çıktı" gibi),
  konu adı olmasın ("Destek süreleri" gibi değil).
- Slayt gövdesi en fazla 3 kısa madde ya da tek bir cümle.
- Her slayt için ayrıca 3-4 cümlelik konuşmacı notu yaz.
  Notlar benim ağzımdan, konuşur gibi olsun.

Başlığı iddia cümlesi yapmak küçük ama etkili bir değişiklik. "Müşteri memnuniyeti" yerine "Müşteri memnuniyeti üç çeyrektir düşüyor" yazan bir başlık, slayta bakmayan birine bile ne söylediğini anlatır.

Konuşmacı notlarını nasıl kullanmalısın

Konuşmacı notu, sunarken takıldığında göz atacağın bir hatırlatmadır. Ezberden okumaya başlarsan dinleyiciyle göz temasını kaybedersin. Yapay zekânın yazdığı notları bir kez sesli oku ve senin ağzına uymayan her kelimeyi değiştir. Kendi cümlelerinle konuşursan dinleyici bunu hissediyor.

Notları PowerPoint'te her slaytın altındaki "Notlar" alanına, Google Slaytlar'da da "Konuşmacı notları" alanına yapıştırabilirsin. Sunum modunda bu notları yalnızca sen görürsün.

Yapay zekâyla sunuma nasıl prova yapılır

Bu adım, yapay zekânın sunumda en az kullanılan ama bence en değerli kısmı. Sunumunu ona verip dinleyicinin rolüne sokuyorsun ve sana zor sorular sormasını istiyorsun.

Aşağıdaki sunumu bir yönetim kurulu üyesi gözüyle oku.
Bütçe konusunda şüpheci, rakamlara çok dikkat eden biri olduğunu varsay.
Bana sunumdan sonra sorabileceğin en zor 7 soruyu sor.
Sonra hangi slaytın en zayıf olduğunu ve neden zayıf olduğunu söyle.

[sunum metnini ve notları buraya yapıştır]

Gelen soruların hepsine cevabın hazır değilse, sunum hazır değil demektir. Cevaplayamadığın soruları ya yeni bir slayta ya da yedek slayt olarak sunumun sonuna ekle.

Tasarım için hangi yolu seçmelisin

Tasarımı en sona bırak. İçerik hazır olduktan sonra üç yol var:

1. Şirketin hazır bir PowerPoint şablonu varsa metni oraya yapıştırmak çoğu zaman en hızlısı ve en güvenlisi.
2. PowerPoint'teki Copilot ve Google Slaytlar'daki Gemini, bir metinden ya da belgeden doğrudan slayt oluşturabiliyor. Hangi planda açık olduğu sık değişiyor, kendi hesabında bak.
3. Markdown ile yazılmış metni slayta çeviren araçlar da var. Aşağıda açık kaynak bir örnek anlatıyorum.

Markdown'dan PowerPoint'e: Marp

Marp, düz metin (Markdown) dosyasını slayta çeviren ücretsiz ve açık kaynak bir araç. Yapay zekâdan sunumu doğrudan Marp biçiminde yazmasını isteyebilirsin:

Bu sunumu Marp formatında Markdown olarak yaz.
Slaytları --- ile ayır. Konuşmacı notlarını her slaytın sonuna
<!-- not metni --> şeklinde yorum olarak ekle.

Gelen metni sunum.md adıyla kaydet. Bilgisayarında Node.js kuruluysa, dosyanın bulunduğu klasörde şu komutla PowerPoint dosyası oluşur:

npx @marp-team/marp-cli@latest sunum.md --pptx

Bir uyarı: Marp'ın ürettiği PowerPoint dosyasında slaytlar varsayılan olarak resim olarak gömülüyor, yani metni PowerPoint içinde düzenleyemiyorsun. Düzenlenebilir dosya için --pptx-editable diye deneysel bir seçenek var. Dönüştürme için bilgisayarında Chrome, Edge ya da Firefox kurulu olması gerekiyor. Terminal kullanmayı hiç sevmiyorsan bu yolu atla, ikinci yol sana daha uygun.

Yapay zekâyla sunum hazırlarken nelere dikkat etmelisin

• Sunumdaki her sayının kaynağını bil. Yapay zekânın eklediği bir yüzde, toplantının ortasında "bu rakam nereden geldi" sorusuyla seni zor durumda bırakabilir.
• Müşteri adı, kişisel veri ya da açıklanmamış finansal sonuç içeren dosyaları kişisel bir yapay zekâ hesabına yüklemeden önce şirketinin kurallarına bak. Neleri hiç yazmaman gerektiğini ChatGPT'ye yazılmaması gereken bilgiler yazısında topladık.
• Yapay zekâyla üretilen görselleri kullanacaksan, gerçek bir ürün ya da kişiymiş gibi görünmemesine dikkat et. Grafikleri ise mutlaka kendi verinden çiz.
• Yapay zekâ her slayta aynı uzunlukta üç madde yazmayı sever. Bazı slaytları tek bir cümleye, bazılarını tek bir büyük rakama indirmek sunumu canlandırır.

10 dakikalık bir sunum için örnek akış

Elinde rapor ve notlar varsa, aşağıdaki sıra genelde bir saatin altında iş çıkarıyor:

1. Dört bilgiyi yaz: dinleyici, amaç, süre, ana mesaj.
2. İskelet iste, sırayı kendin düzelt.
3. Slayt metni ve konuşmacı notlarını ürettir, rakamları kendin koy.
4. Notları sesli oku, kendi cümlelerine çevir.
5. Prova promptuyla zor soruları çıkar, eksik slaytları ekle.
6. Tasarıma geç: şirket şablonu, ofis içi asistan ya da Marp.

İlk sunumda bu adımlar biraz uzun gelebilir. İkinci seferde iskelet ve prova promptlarını kendi işine göre düzenlemiş olacağın için çok daha hızlı gidersin. Bu promptları bir not dosyasında saklamanı öneririm.

Sıradaki yazı ChatGPT'den daha iyi Türkçe cevap almanın 8 yolu