İyi prompt yazmanın 7 kuralı (örneklerle)
Aynı yapay zekâdan biri vasat, diğeri harika cevap alıyor. Fark çoğu zaman sorunun nasıl sorulduğunda. Kötü ve iyi örnekleri yan yana koyarak 7 temel kuralı anlattık.

İyi bir prompt beş şey içerir: ne istediğin, neden istediğin (amaç ve okuyucu), elindeki bilgiler, sonucun formatı ve uzunluğu, varsa örnek. Tek cümlelik genel sorular genel cevaplar getirir; bağlam ve kısıt ekledikçe cevap sana özel hale gelir. İlk cevabı son cevap sayma, düzeltme isteyerek sohbet içinde iyileştir.
Bir arkadaşın "ChatGPT çok saçma cevaplar veriyor" diyor, bir başkası "işimin yarısını ona yaptırıyorum" diyor. İkisi de aynı aracı kullanıyor. Aradaki fark çoğu zaman araçta değil, soruda.
Yapay zekâya verdiğin talimata prompt deniyor. Aşağıdaki 7 kural, birkaç dakikada öğrenilen ama cevapların kalitesini gözle görülür şekilde değiştiren alışkanlıklar.
1. Neyi istediğini net söyle
En sık hata, isteği bir konu başlığı gibi yazmak.
Zayıf:
Pazarlama stratejisi
Güçlü:
El yapımı sabun satan küçük bir Instagram mağazam var. Önümüzdeki
3 ay için bütçesi düşük bir pazarlama planı hazırla.
İlki bir ansiklopedi maddesi getirir. İkincisi senin işine yarayacak bir plan.
2. Bağlamı ver: kim, ne için, kimin için
Yapay zekâ senin durumunu bilmiyor. Bilmediği her şeyi tahmin ediyor ve tahminler genelde "ortalama" bir insana göre yapılıyor. Kendini, amacını ve hedef okuyucuyu anlat.
Ben bir lise matematik öğretmeniyim. 9. sınıf öğrencilerine
olasılık konusuna giriş yapacağım. Sınıfta dikkati çabuk dağılan
öğrenciler var. 10 dakikalık, günlük hayattan örneklerle bir
açılış etkinliği öner.
3. Formatı belirle
Cevabın nasıl görüneceğini sen söylemezsen model kendi alışkanlığına göre seçer; genelde uzun paragraflar ya da bitmeyen maddeler.
İşe yarayan format istekleri:
- "Tablo olarak ver: sütunlar ürün, fiyat, artı, eksi olsun."
- "En fazla 5 madde, her madde tek cümle."
- "Önce tek cümlelik bir özet, sonra ayrıntılar."
- "E-posta formatında, konu satırıyla birlikte."
4. Uzunluk sınırı koy
"Kısa yaz" belirsiz bir istek; modelin kısası senin uzunun olabilir. Sayı ver.
Bu makaleyi 120 kelimeyi geçmeyecek şekilde özetle.
Bu aynı zamanda token tasarrufu demek. Neden önemli olduğunu token nedir yazısında anlattık.
5. Örnek göster
Ne istediğini anlatmak zor geliyorsa, bir örnek göster. Bu teknik o kadar etkili ki ayrı bir yazıyı hak ediyor, ama kısa hali şu:
Ürünlerim için kısa Instagram açıklamaları yazmanı istiyorum.
Tarzım şöyle:
"Lavanta ve zeytinyağı. Banyon artık bir spa. 🌿"
Bu tarzda şu ürün için 3 seçenek yaz: portakallı peeling sabunu.
Model tarzını, uzunluğunu ve tonunu örnekten kapar. Uzun uzun "samimi ama kısa, biraz şiirsel" diye tarif etmekten çok daha etkili.
6. Ne istemediğini de yaz
Bazen en faydalı bilgi, istenmeyen şeydir.
- "Teknik terim kullanma."
- "Klişe giriş cümleleri yazma."
- "Emin olmadığın bilgiyi uydurma, belirt."
- "Madde işareti kullanma, düz paragraf yaz."
Özellikle "emin olmadığını belirt" cümlesi, yapay zekânın uydurma eğilimini azaltmanın en kolay yollarından biri.
7. İlk cevabı taslak say
En iyi sonuçları alan kişiler ilk cevabı nadiren olduğu gibi kullanıyor. Onun yerine sohbet ederek düzeltiyorlar:
- "Daha kısa yap, ikinci paragrafı çıkar."
- "Tonu daha resmi yap, müşteriye gidecek."
- "Üçüncü maddeyi açar mısın, somut bir örnekle?"
- "Bu cevabın zayıf noktaları ne? Eleştir ve düzelt."
Son istek çok işe yarıyor. Modelden kendi cevabını eleştirmesini istemek, ilk denemede gözden kaçan hataları sıklıkla ortaya çıkarıyor.
Hepsi bir arada: hazır kalıp
Bu kuralları ezberlemek yerine aşağıdaki kalıbı bir not uygulamasına kaydet ve ihtiyaç duydukça doldur:
Ben: [kim olduğun, ne iş yaptığın]
Amacım: [bu cevabı ne için kullanacağın]
Okuyucu: [sonucu kim okuyacak]
Elimdeki bilgiler: [ilgili detaylar, metin, veri]
İstediğim: [tam olarak ne istediğin]
Format: [tablo / madde / e-posta / paragraf] ve uzunluk: [sınır]
Kaçın: [istemediğin şeyler]
Örnek (varsa): [beğendiğin bir örnek]
Her alanı doldurmak zorunda değilsin. Ama bu kalıbı kullanmaya başladığında, "yapay zekâ saçma cevap veriyor" cümlesini çok daha az kuracaksın.
İşte, okulda ya da günlük hayatta doğrudan kullanabileceğin hazır kalıplar için iş için 12 hazır prompt şablonu yazımıza geç.
Sık sorulanlar
Prompt Türkçe mi İngilizce mi yazılmalı?
Güncel modeller Türkçeyi iyi anlıyor; cevabı Türkçe istiyorsan Türkçe yazman en doğal yol. Çok teknik konularda bazen İngilizce prompt biraz daha isabetli sonuç verebiliyor, ama gündelik kullanımda fark küçük.
Uzun prompt her zaman daha mı iyi?
Hayır. Önemli olan uzunluk değil, gerekli bilgiyi vermek. Gereksiz detay modeli asıl istekten uzaklaştırabilir. Kural şu: modelin tahmin etmek zorunda kalacağı her şeyi yaz, gerisini yazma.
Kibar olmak sonucu etkiler mi?
Belirgin bir etkisi olduğuna dair net bir kanıt yok. 'Lütfen' demek zarar vermez ama asıl farkı yaratan şey açık ve ayrıntılı bir istek.
Haftada bir e-posta. Sadece işe yarayanlar.
Haftanın en iyi yapay zekâ araçları ve yeni rehberler. Reklam yok, istediğin an çık.
İş için 12 hazır prompt şablonu: kopyala, doldur, kullan





