Herkesin yaptığı 8 prompt hatası ve kolay düzeltmeleri
Yapay zekâdan aldığın cevaplar vasat geliyorsa sebebi büyük ihtimalle bu 8 hatadan biri. Her hatayı bir örnek ve düzeltilmiş haliyle birlikte anlattık.

En yaygın prompt hataları şunlar: belirsiz istek, bağlam vermemek, aynı mesajda çok fazla iş istemek, format belirtmemek, ilk cevabı son cevap saymak, modelin bilmediği bilgiyi bildiğini varsaymak, olumsuz talimatları tek başına bırakmak ve çok uzun sohbetlerde devam etmek. Çoğunun düzeltmesi basit: ne istediğini, kim için istediğini ve nasıl bir çıktı beklediğini açıkça yazmak.
Bir arkadaşın yapay zekâdan harika sonuçlar alırken sen sürekli "bu ne biçim cevap" diyorsan, büyük ihtimalle sorun araçta değil. Prompt yazarken yapılan birkaç yaygın hata, cevap kalitesini ciddi şekilde düşürüyor.
İşte en sık görülen 8 hata ve her birinin kolay düzeltmesi.
1. Belirsiz istek
Hata:
Bana bir sunum hazırla.
Ne hakkında, kim için, kaç slayt, hangi amaçla? Model bunları tahmin etmek zorunda kalıyor ve tahminleri "ortalama" oluyor.
Düzeltme:
Yönetim kuruluna, yeni müşteri sadakat programımızı onaylatmak
için 10 slaytlık bir sunum iskeleti hazırla. Her slayt için
başlık ve 2-3 madde yaz. Maliyet ve beklenen getiri öne çıksın.
2. Bağlam vermemek
Hata: "Bu e-postaya cevap yaz" deyip sadece e-postayı yapıştırmak.
Model senin kim olduğunu, karşı tarafla ilişkini, ne sonuç istediğini bilmiyor.
Düzeltme: Bir iki cümleyle durumu anlat: "Bu kişi uzun süredir çalıştığımız bir tedarikçi. Teslimatı geciktirdiler ama ilişkiyi bozmak istemiyorum. Kibar ama net bir şekilde yeni bir tarih istemek istiyorum."
3. Tek mesajda çok fazla iş
Hata:
Bu raporu özetle, sonra sunuma çevir, sonra e-posta taslağı
yaz, sonra sosyal medya paylaşımı da hazırla.
Model hepsini yapmaya çalışır ama her birini yüzeysel yapar.
Düzeltme: İşleri sırayla iste. Önce özeti al, beğen, sonra bir sonraki adıma geç. Her adımda bir öncekinin çıktısını kullan.
4. Formatı belirtmemek
Hata: "Telefon karşılaştırması yap" deyip uzun paragraflar halinde bir cevap almak.
Düzeltme: Ne istediğini söyle: "Tablo olarak ver. Sütunlar: fiyat aralığı, kamera, pil, artılar, eksiler." Karşılaştırmalar için tablo, adımlar için numaralı liste, karar için "önce sonuç, sonra gerekçe" formatı genelde en iyisi.
5. İlk cevabı son cevap saymak
Hata: İlk cevabı beğenmeyince "işe yaramıyor" deyip bırakmak.
Düzeltme: İlk cevabı bir taslak olarak gör ve düzelttir:
- "Daha kısa yaz."
- "İkinci maddeyi somut bir örnekle aç."
- "Tonu daha samimi yap."
- "Bu cevabın zayıf noktaları ne? Düzelt."
Yapay zekâyla çalışmak tek atışlık bir iş değil, bir sohbet.
6. Modelin her şeyi bildiğini varsaymak
Hata: "Şirketimizin geçen ayki satış rakamlarına göre bir analiz yap" demek ama rakamları vermemek. Ya da çok yeni bir olayı, internete erişimi olmayan bir modele sormak.
Model bilmediği bilgiyi bilmiyor; ama bazen bilmediğini söylemek yerine makul görünen bir şey uydurabiliyor.
Düzeltme: Gerekli bilgiyi sen ver. Güncel bilgiye ihtiyacın varsa internette arama yapabilen bir araç ya da mod kullan. Neden uydurduğunu ve nasıl yakalayacağını yapay zekâ neden uyduruyor yazısında anlattık.
7. Sadece "yapma" demek
Hata:
Uzun yazma. Resmi olma. Teknik terim kullanma.
Sadece yasaklar sıralamak, modele ne yapması gerektiğini söylemiyor.
Düzeltme: Yasağı, isteğe çevir:
En fazla 100 kelime yaz. Bir arkadaşa anlatır gibi konuş.
Teknik bir terim gerekiyorsa hemen yanında sade karşılığını ver.
"Ne istemediğini" söylemek faydalı, ama yanına "ne istediğini" de eklediğinde sonuç çok daha iyi oluyor.
8. Sonu gelmeyen sohbetler
Hata: Saatlerdir aynı sohbette farklı konular hakkında konuşmaya devam etmek.
Uzun sohbetlerde model baştaki ayrıntıları gözden kaçırmaya başlar, cevaplar tutarsızlaşır ve kota çok daha hızlı biter.
Düzeltme: Konu değiştiğinde yeni sohbet aç. Uzun bir projede çalışıyorsan, ara ara modelden "şimdiye kadar konuştuklarımızın önemli noktalarını özetle" iste ve bu özeti yeni bir sohbete taşı. Neden bu kadar fark yarattığını token nedir yazımızda anlattık.
Bonus: Promptunu yapay zekâya düzelttir
Hangi bilgiyi eksik bıraktığından emin değilsen, yapay zekâdan yardım iste:
Senden şunu istiyorum: [kısa isteğin]. Bunu yapabilmen için bilmen
gereken ama benim söylemediğim bilgiler neler? Önce bana sorular
sor, cevaplarıma göre işe başla.
Bu yöntem, prompt yazmayı hiç düşünmeden doğru bilgileri vermeni sağlıyor.
Bu hatalardan kaçındıktan sonra bir adım ileri gitmek istersen, örnek vererek prompt yazmak ve yapay zekâya adım adım düşündürmek yazılarımız daha gelişmiş teknikleri anlatıyor.
Sık sorulanlar
Aynı prompt farklı yapay zekâlarda farklı sonuç verir mi?
Evet. ChatGPT, Claude ve Gemini farklı şekillerde eğitildiği için aynı prompta farklı cevaplar verebilir. Bir araçta beğenmediğin sonucu başka bir araçta denemek bazen en hızlı çözüm.
Prompt mühendisliği öğrenmek gerekli mi?
Günlük kullanım için hayır. Bu yazıdaki hatalardan kaçınmak ve birkaç temel kuralı bilmek, sonuçlarının büyük kısmını iyileştirmeye yeter. Yapay zekâyı bir ürünün parçası olarak kullanacaksan daha derin bilgi işine yarar.
Yapay zekâya kendi promptumu düzelttirebilir miyim?
Evet, iyi bir yöntem. 'Bu promptu daha net ve etkili hale getir, eksik bilgileri bana sor' diye istediğinde model hem promptunu iyileştirir hem de hangi bilgileri eklemen gerektiğini gösterir.
Haftada bir e-posta. Sadece işe yarayanlar.
Haftanın en iyi yapay zekâ araçları ve yeni rehberler. Reklam yok, istediğin an çık.
Yapay zekâya adım adım düşündürmek: zor sorularda daha doğru cevap





