Yapay zekâyla görsel üretmenin temelleri

Yapay zekâyla görsel üretmek artık bir sohbet penceresine birkaç cümle yazmak kadar kolay. Zor olan, aklındaki görseli almak. Bu yazıda hangi tür araçların olduğunu, iyi bir görsel prompt'unun hangi parçalardan oluştuğunu, sık karşılaşılan sorunları ve dikkat etmen gereken kuralları örneklerle anlatıyorum.

Yapay zekâ görseli nasıl üretiyor

Görsel üreten modeller, milyonlarca görsel ve onları anlatan metinler üzerinden eğitiliyor. Sen bir cümle yazdığında model, rastgele bir gürültüden başlayıp bu gürültüyü adım adım senin tarifine benzeyen bir görsele dönüştürüyor. Buna difüzyon (yayılma) yöntemi deniyor.

Bunu bilmenin pratik bir faydası var: model bir fotoğraf arşivinden görsel bulup getirmiyor, her seferinde yenisini üretiyor. Bu yüzden aynı prompt iki kez farklı sonuç verir ve tarifin ne kadar netse sonuç o kadar sana yakın olur.

Hangi araçla başlamalısın

Başlangıç için ayrı bir araç kurmana gerek yok. Araçlar kabaca üç gruba ayrılıyor:

1. ChatGPT ve Gemini gibi sohbet araçları, sohbetin içinde görsel üretebiliyor. En büyük avantajları, görseli konuşarak düzeltebilmen: "arka planı biraz daha koyu yap" demen yetiyor.
2. Midjourney, Adobe Firefly gibi görsel odaklı araçlar yalnızca görsel için tasarlanmış. Stil seçenekleri ve ayarları daha fazla, çoğunda tam kullanım için ücretli plan gerekiyor.
3. Açık kaynak modeller kendi bilgisayarında çalışıyor, ücretsiz ve her ayarı sen yönetiyorsun. Karşılığında güçlü bir ekran kartı ve biraz kurulum sabrı istiyor. Bu tarafa merak ediyorsan ComfyUI nedir yazımız iyi bir başlangıç.

Bence ilk görsellerini sohbet araçlarından biriyle üret. Prompt yazmayı orada öğrenirsin, ihtiyaç duyarsan daha sonra diğer araçlara geçersin. Hangi sohbet aracının neye daha uygun olduğunu ChatGPT, Claude ve Gemini farkı yazısında karşılaştırdık.

İyi bir görsel prompt'u hangi parçalardan oluşur

İyi bir görsel prompt'u beş parçayı tek tek söyler: konu, ortam, ışık, stil ve oran. "Kedi resmi" yazdığında bu beşini model kendi seçer ve sonuç sıradan olur. Her parçayı sen seçtiğinde görsel sana ait olur.

Bu beş parçayı birleştirince prompt şöyle oluyor:

Yağmurlu bir İstanbul akşamında pencere kenarında uyuyan turuncu bir kedi.
Camda yağmur damlaları, dışarıda bulanık şehir ışıkları.
Odadan gelen sıcak, sarı lamba ışığı kedinin tüylerine vuruyor.
Gerçekçi fotoğraf, yakın çekim, arka plan bulanık.
Dikey, 9:16 oranında.

Türkçe yazabilirsin. Büyük araçların çoğu Türkçe tarifi anlıyor. Sonuç beklediğin gibi değilse aynı tarifi İngilizce denemek bazen fark yaratıyor, çünkü modellerin eğitim verisinin büyük kısmı İngilizce.

Farklı işler için örnek promptlar

Aşağıdaki örnekleri kendi konuna göre değiştirerek kullanabilirsin.

Sunum ya da blog için sade bir kapak görseli:

Masada açık bir dizüstü bilgisayar ve yanında bir fincan kahve,
üstten bakış. Beyaz zemin, çok sade, bol boşluk bırak.
Minimal düz illüstrasyon, iki renk: lacivert ve turuncu.
Görselde hiç yazı olmasın. Yatay, 16:9.

Sosyal medya için ürün tanıtımı (kendi ürününün fotoğrafını yükleyerek):

Yüklediğim fotoğraftaki ürünü değiştirmeden kullan.
Ürünü açık renkli mermer bir tezgâhın üzerine koy,
yanına birkaç taze limon ve yeşil yaprak ekle.
Sabah gün ışığı, yumuşak gölgeler. Kare, 1:1.

Çocuk kitabı tarzında bir çizim:

Ormanda fener taşıyan küçük bir kirpi, gece vakti.
Yumuşak suluboya çocuk kitabı çizimi, sıcak renkler,
arka planda ateşböcekleri. Yatay, 4:3.

Kapak görsellerinde "hiç yazı olmasın" demek işini kolaylaştırır. Başlığı sonradan kendin eklersen yazım hatası riski kalmaz.

Görseli nasıl düzeltirsin

İlk sonuç nadiren tam istediğin gibi olur. Baştan yeni bir prompt yazmak yerine, sohbet araçlarında aynı konuşmanın içinde tek bir şeyi değiştirmesini iste:

• "Aynı görsel, ama kedi uyanık olsun ve kameraya baksın."
• "Renkleri değiştirme, sadece ışığı akşamüstü güneşi gibi turuncu yap."
• "Arka plandaki binaları kaldır, düz gri bir duvar koy."

Her seferinde tek bir değişiklik iste. Aynı mesajda beş şey değiştirmesini istersen model genelde görselin tamamını yeniden üretir ve beğendiğin kısımlar da kaybolur.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Eski modellerde altı parmaklı eller sık görülürdü. Yeni modellerde azaldı ama hâlâ çıkıyor. Elleri olan görsellere yakından bak.
• Görsel modelleri harfleri şekil olarak öğrendiği için uzun yazılarda harfler kayıyor. Kısa bir kelime çoğu zaman tutuyor, bir paragraf neredeyse hiç.
• Aynı karakteri birden fazla görselde kullanmak istiyorsan, karakteri çok ayrıntılı tarif et (yaş, saç, kıyafet, renkler) ve her prompt'a aynı tarifi kopyala. Bazı araçlar referans görsel yüklemene de izin veriyor.
• Yapay zekâ görsellerinin o tanıdık "plastik" havası çoğu zaman stil belirtilmediği için çıkıyor. "Doğal ışık, sıradan bir telefon fotoğrafı gibi" demek bunu azaltır.

Görsel üretirken nelere dikkat etmelisin

Bu kısım tekniğin kendisinden daha önemli.

• Tanıdığın ya da tanımadığın gerçek bir kişinin, onun izni olmadan gerçekçi görselini üretme. Böyle görseller aldatma ve itibar zedeleme için kullanılabiliyor; çoğu araç da buna izin vermiyor. Bu tür sahte içerikleri nasıl ayırt edeceğini deepfake nasıl anlaşılır yazısında anlattık.
• Başka bir şirketin logosunu, ürününü ya da çizgi film karakterini kendi işinde kullanmak telif ve marka sorunu doğurabilir.
• Ürettiğin görseli satacaksan ya da reklamda kullanacaksan, aracın kullanım şartlarını oku. Bazı araçlar ücretsiz planda ticari kullanımı kısıtlıyor.
• Bazı şirketler ürettikleri görsellere gözle görünmeyen damgalar ya da görselin nasıl üretildiğini gösteren dosya bilgileri ekliyor. Yine de en dürüst yol, özellikle haber ve reklam gibi alanlarda görselin yapay zekâyla üretildiğini açıkça yazmak.

Telif konusunda kurallar ülkeden ülkeye değişiyor ve hâlâ netleşiyor. Önemli bir ticari projede bir hukukçuya danışmak en doğrusu.

İlk görselin için kısa bir alıştırma

Şimdi kullandığın sohbet aracını aç ve tablodaki beş parçayı kendi konuna göre doldur. Önce sadece konuyu yazıp bir görsel üret, sonra ortamı, ışığı, stili ve oranı ekleyip aynı görseli tekrar iste. İki sonucu yan yana koyduğunda her parçanın görsele ne kattığını kendi gözünle görürsün.

Sıradaki yazı Yapay zekâyla sunum hazırlamak: iskeletten provaya