Hiç kod bilmeden yapay zekâyla küçük araçlar yapmak: başlangıç rehberi
Kişisel bir web sayfası, basit bir hesap makinesi ya da Excel dosyalarını düzenleyen küçük bir program. Hiç kod bilmeden yapay zekâyla bunları nasıl yapabileceğini, gerçekçi beklentilerle adım adım anlattık.
Yapay TU Editör · 2 dk okuma
Yapay zekâ sohbet araçları, ne istediğini Türkçe anlattığında çalışan küçük programlar yazabiliyor. Başlamak için en kolay yol tek dosyalık bir HTML sayfası istemek: çıkan kodu bir dosyaya kaydedip tarayıcıda açıyorsun. Her seferinde tek bir özellik ekleyerek ilerlemek, hataları olduğu gibi yapay zekâya geri yapıştırmak ve yedek almak başarının anahtarı. Büyük, para ya da kişisel veri içeren projelerde mutlaka bir uzmana kontrol ettirmek gerekir.
"Keşke şöyle bir şey olsa" dediğin küçük bir araç var mı? Ev bütçeni takip eden basit bir sayfa, kuaför salonun için bir fiyat listesi, çocuğunun çarpım tablosu çalışacağı küçük bir oyun... Eskiden bunlar için ya kod öğrenmen ya da birine para vermen gerekiyordu.
Artık ne istediğini Türkçe anlatman yetiyor. İngilizcede bu yaklaşıma "vibe coding" deniyor: kodu sen yazmıyorsun, ne istediğini anlatıyorsun ve yapay zekâ yazıyor.
Gerçekçi beklenti
Önce beklentiyi doğru ayarlayalım, çünkü bu konuda abartı çok.
Yapabileceklerin: Tek sayfalık web siteleri, basit hesaplama araçları, küçük oyunlar, kişisel takip sayfaları, dosyaları düzenleyen küçük programlar.
Dikkat gerektirenler: Ödeme alan siteler, kullanıcı hesapları ve şifreler, kişisel veri saklayan sistemler, çok kullanıcılı uygulamalar. Bunlarda bir güvenlik açığı gerçek insanlara zarar verebilir; mutlaka bir uzmana kontrol ettirmen gerekir.
İlk projen: tek dosyalık bir sayfa
En kolay başlangıç, tarayıcıda çalışan tek bir HTML dosyası. Kurulum yok, sunucu yok, ek program yok.
1. İsteğini net yaz:
Bana tek bir HTML dosyası olarak çalışan bir ev bütçesi takip
sayfası yap. Özellikler:
- Gelir ve gider ekleyebileyim (tutar, açıklama, tarih, kategori).
- Kategoriler: Market, Fatura, Ulaşım, Eğlence, Diğer.
- Ay sonunda toplam gelir, toplam gider ve kalan para görünsün.
- Veriler tarayıcıda saklansın, sayfayı kapatınca silinmesin.
- Türkçe, sade ve telefonda da düzgün görünen bir tasarım olsun.
CSS ve JavaScript aynı dosyanın içinde olsun.
2. Kodu kaydet: Yapay zekânın verdiği kodun tamamını kopyala. Bilgisayarında bir metin düzenleyici aç (Windows'ta Not Defteri, Mac'te TextEdit düz metin modunda), yapıştır ve butce.html adıyla kaydet.
3. Aç: Dosyaya çift tıkla. Tarayıcında açılacak ve çalışacak.
İlk deneme genelde %80 istediğin gibi olur. Kalan %20 için sohbet etmeye devam ediyorsun.
Altın kural: her seferinde tek bir değişiklik
En sık yapılan hata, ikinci mesajda on yeni özellik istemek. Bu, kodun karmaşıklaşmasına ve bir yerin çalışırken başka bir yerin bozulmasına yol açıyor.
Bunun yerine:
Harika çalışıyor. Şimdi sadece şunu ekle: her kategorinin toplam
harcamasını gösteren basit bir çubuk grafik. Başka hiçbir şeyi
değiştirme. Kodun tamamını tekrar ver.
"Başka hiçbir şeyi değiştirme" ve "kodun tamamını tekrar ver" cümleleri, en çok işe yarayan iki alışkanlık.
Bir şey bozulduğunda
Mutlaka olacak. Paniğe gerek yok.
- Ne olduğunu tarif et. "Kaydet butonuna basınca hiçbir şey olmuyor" gibi.
- Hata mesajı varsa yapıştır. Tarayıcıda sayfaya sağ tıklayıp "İncele" dersen, "Console" sekmesinde kırmızı hata mesajları görebilirsin. Bunları olduğu gibi kopyalayıp yapay zekâya ver.
- Neyi değiştirdiğini söyle. "Grafik ekledikten sonra bozuldu" bilgisi, hatanın yerini bulmayı çok kolaylaştırır.
Yedek almayı unutma
Çalışan her versiyonu ayrı bir dosya olarak sakla: butce-v1.html, butce-v2.html... Bir değişiklik her şeyi bozarsa, son çalışan versiyona dönmek saniyeler sürer. Bu basit alışkanlık, saatlerce kaybolan emekten kurtarır.
Proje büyüyünce
Tek dosya yetmemeye başladığında, yani birden fazla sayfan, ayrı dosyaların ve daha karmaşık özelliklerin olduğunda, sohbet ekranında kopyala-yapıştır yorucu hale gelir. Bu noktada dosyalarınla doğrudan çalışan araçlara geçmek mantıklı:
- Claude Code: Terminalde çalışan, dosyaları kendisi oluşturup düzenleyen bir asistan.
- Cursor: Yapay zekâlı, görsel bir kod editörü.
Her iki araçta da aynı kurallar geçerli: küçük adımlar, net istekler, düzenli yedek.
Öğrenmeyi ihmal etme
Yapay zekâ kodu senin yerine yazabilir, ama temel mantığı anlamaya başladıkça çok daha hızlı ve bağımsız ilerlersin. Her projeden sonra şunu sormak iyi bir alışkanlık:
Bu kodu hiç programlama bilmeyen birine anlatır gibi açıkla.
Hangi kısım ne işe yarıyor? Ben bunu değiştirmek isteseydim
nereye bakmam gerekirdi?
Birkaç projeden sonra kodun ana hatlarını tanımaya başladığını fark edeceksin. İşte o zaman yapay zekâ senin için sadece bir kod yazıcı değil, bir öğretmen olmaya başlıyor.
Sık sorulanlar
Bu şekilde yaptığım bir uygulamayı satabilir miyim?
Teknik olarak mümkün, ama ödeme alan, kullanıcı bilgisi saklayan ya da internette herkese açık çalışan bir uygulama için güvenlik ve hukuki sorumluluklar devreye giriyor. Bu tür projeleri yayına almadan önce bir yazılımcıya kontrol ettirmeni şiddetle öneririz.
Hangi yapay zekâ kod yazmada daha iyi?
ChatGPT, Claude ve Gemini'nin hepsi basit araçlar için yeterli. Proje büyüdükçe, dosyalarınla doğrudan çalışabilen Claude Code ya da Cursor gibi araçlar işini kolaylaştırır.
Yapay zekânın yazdığı kodu anlamam gerekir mi?
İlk projelerde şart değil, ama zamanla temel mantığı anlamaya çalışmak çok işine yarar. Yapay zekâdan 'bu kodu satır satır, hiç bilmeyen birine anlatır gibi açıkla' demek iyi bir öğrenme yolu.
Haftada bir e-posta. Sadece işe yarayanlar.
Haftanın en iyi yapay zekâ araçları ve yeni rehberler. Reklam yok, istediğin an çık.
Yapay zekâyla e-posta yazmak: robot gibi değil, senin gibi
